ยา omeprazole ยา losec ยา miracid คือยาอะไร วิธีใช้ยา อาการข้างเคียง

ยา losec ยา miracid เป็นชื่อทางการค้า (ยี่ห้อ) ของยา omeprazole (โอมีพราโซล) เป็นยายอดนิยมที่แพทย์หรือเภสัชกรในร้านยา มักจะจ่ายให้กับคนไข้ที่เป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับกรดเกิน ไม่ว่าจะเป็นโรคแผลในกระเพาะ โรคกรดไหลย้อน หรือในกรณีที่คนไข้ต้องกินยาที่กัดกระเพาะอย่างต่อเนื่อง แพทย์ก็จะให้ยา omeprazole กินร่วมด้วย เพื่อป้องกันการเกิดแผลในทางเดินอาหาร


นอกจาก losec หรือ miracid แล้ว ยา omeprazole มียี่ห้ออื่นอีกไหม?
มีครับ ยา omeprazole ยังมีจำหน่ายในอีกหลาย ๆ ยี่ห้อ เช่น Lokit, O-Sid, Gaster, Omicap หรือ Omeprazole GPO ที่ผลิตโดยองค์การเภสัชกรรม ดังนั้นถ้าได้รับยายี่ห้ออื่น ๆ ที่นอกเหนือจาก miracid หรือ losec ขอให้มั่นใจได้ว่าประสิทธิภาพเหมือนกันทุกประการ
losec

ยา Losec


miracid

ยา Miracid


miracid

ยา Miracid เป็นเจลาตินแคปซูล ภายในบรรจุแกรนูลที่ออกแบบมาให้ทนต่อสภาวะความเป็นกรด จึงห้ามบดหรือห้ามเคี้ยว


omeprazole GPO

ยา Omeprazole GPO โดยองค์การเภสัชกรรม


gaster

ยา Gaster


O-sid

ยา O-sid มีในรูปแบบยาฉีด (powder for injection) ด้วย

ยา omeprazole ออกฤทธิ์อย่างไร

ยา omeprazole เป็นยาในกลุ่มที่ยับยั้งโปรตอนปั๊ม (proton pump inhibitors) หรือเรียกยาในกลุ่มนี้สั้น ๆ ว่า PPIs (พีพีไอ) ยาในกลุ่มนี้มีหลายตัว มีชื่อที่คล้ายกัน ลงท้ายด้วยคำว่า “…prazole” เช่น esomeprazole, rabeprazole และ lansoprazole
ยาในกลุ่ม omeprazole และยาในกลุ่ม PPIs ทุกตัว ออกฤทธิ์ด้วยการยับยั้งโปรตอนปั๊ม หรือ H+/K+ ATPase เป็นช่องที่อยู่บนผิวเซลล์ในเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำหน้าที่หลั่งโปรตอนหรือไฮโดรเจนไอออน (H+) ไปรวมกับคลอไรด์ไอออน (Cl-) กลายเป็นกรดไฮโดรคลอริก (hydrochloric acid) หรือกรดเกลือในกระเพาะอาหารนั่นเอง
ที่สำคัญยา omeprazole ยับยั้งช่องหลั่งกรดได้อย่างถาวร (non-reversible inhibitions) ทำให้ยาออกฤทธิ์ได้อย่างยาวนาน กินยาวันละครั้งก็สามารถควบคุมอาการได้ แต่ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาให้วันละ 2 ครั้งก็ได้ ขึ้นกับความรุนแรงของโรค
เมื่อยายับยั้งช่องทางการหลั่งกรด ก็จะทำให้กรดในกระเพาะลดลง อาการแสบท้องและปวดท้องที่เกิดจากกรดเกินก็จะลดลง แผลในกระเพาะอาหารและในทางเดินอาหารส่วนอื่น ๆ เช่น ที่ลำไส้เล็กส่วนต้น หรือที่หลอดอาหารในกรณีที่เป็นกรดไหลย้อน ก็จะค่อย ๆ ดีขึ้น และแผลก็จะสมานตัวและหายดีในที่สุด

ยา omeprazole รักษาโรคอะไรได้บ้าง

ปวดท้อง

(C)Stockunlimited


หลัก ๆ แล้วยา omeprazole เป็นยาที่ใช้รักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะความเป็นกรดในทางเดินอาหารที่มากเกินไป เช่น โรคแผลในกระเพาะอาหาร แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น แผลที่หลอดอาหาร กรดไหลย้อน ใช้รักษาแผลในกระเพาะอาหารที่เกิดจากการติดเชื้อ Helicobacter pylori รวมถึงใช้ควบคุมอาการที่เกิดจากการหลั่งกรดมากเกินไปในโรค Zollinger-Ellison syndrome

กินยา omeprazole ยา miracid หรือยา losec อย่างไรจึงจะได้ผลดีที่สุด

การกินยาตามแพทย์สั่งหรือตามคำแนะนำของเภสัชกร จะช่วยทำให้ยา omeprazole ออกฤทธิ์รักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยทั่วไปแนะนำให้รับประทานยาก่อนอาหารมื้อแรก (อาหารเช้า) สัก 30 – 60 นาทีเป็นอย่างน้อย
ทำไมต้องกินก่อนอาหาร
เนื่องจากยา omeprazole ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้อย่างรวดเร็วหลังกินยา ความเข้มข้นสูงสุดในกระแสเลือดหลังกินยาอยู่ที่ 1 – 2 ชั่วโมง การรับประทานยาก่อนอาหารเช้า 30 – 60 นาที จะทำให้ระดับความเข้มข้นสูงสุดในเลือดล้อไปกับเวลาที่รับประทานอาหาร ซึ่งเป็นช่วงที่กระเพาะอาหารหลั่งกรดออกมามากที่สุด จึงทำให้ยามีประสิทธิภาพสูงสุด
แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าลืมกินยา ก็สามารถทานยาเวลาไหนก็ได้ที่นึกขึ้นได้ โดยอาหารไม่ส่งผลต่อปริมาณยาในกระแสเลือด โดยปกติยานี้มักจะต้องกินเพียงวันละ 1 ครั้ง ถ้าลืมกินแล้วนึกขึ้นได้ตอนเย็น ก็สามารถกินยามื้อที่ลืมได้ทันที แต่ถ้ามานึกได้ตอนเช้าของอีกวันว่าเมื่อวานลืมกินยา ก็ให้กินยาเพียงแค่ 1 แคปซูลก็พอ ไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า
ยา omeprazole ต้องกินอย่างต่อเนื่องจึงจะเห็นผล
ยา omeprazole ไม่ใช่ยาแก้ปวดท้องตามอาการเหมือนยาในกลุ่มแอนตาซิด (antacids) เช่น ยาแอนตาซิลเจล (antacil gel) ยาเบลซิด (belcid) ที่สามารถกินได้ทันทีเมื่อมีอาการ
แต่ยา omeprazole จะออกฤทธิ์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เมื่อรับประทานยาต่อเนื่องติดต่อกัน 4 วันขึ้นไป การกินยาแบบไม่ต่อเนื่อง หรือกินตามอาการ จะทำให้ยามีประสิทธิภาพลดลง โดยระยะเวลาที่แนะนำส่วนใหญ่ มักจะต้องกินยาติดต่อกันเป็นระยะเวลา 4 ถึง 6 สัปดาห์ หรือนานกว่านั้น ขึ้นกับความรุนแรงของโรค
ห้ามบด ห้ามเคี้ยว ผงยาในแคปซูลเด็ดขาด
เพราะยา omeprazole ไม่ทนกรด หมดสภาพและประสิทธิภาพในสภาวะความเป็นกรดของกระเพาะอาหาร ทำให้ยา miracid ยา losec และยา omeprazole ในยี่ห้ออื่น ๆ ถูกออกแบบมาให้อยู่ในรูปแกรนูล (granule) หรือเม็ดยาเล็ก ๆ ที่เคลือบด้วยพอลีเมอร์ที่ทนต่อกรด แต่จะแตกตัวในสภาวะด่างที่ลำไส้เล็ก และถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้
การเคี้ยวหรือการบดเม็ดยาเล็ก ๆ ในแคปซูล จะทำให้ตัวยาถูกทำลายโดยกรดในกระเพาะอาหาร แต่ถ้าผู้ป่วยไม่สามารถกินแคปซูลทั้งเม็ดได้ สามารถแก้ไขได้โดย ให้แกะเปลือกแคปซูลออก แล้วผสมยาในแคปซูลกับน้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวหรือมีความเป็นกรดอ่อน ๆ เช่น น้ำส้ม น้ำมะนาว แล้วดื่มให้หมด (ห้ามเคี้ยว)
ขนาดยา omeprazole ที่ใช้บ่อย ๆ
การรักษาโรคแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น (gastric & duodenal ulcer) ขนาดยาที่แนะนำจะอยู่ที่ 20 มิลลิกรัมต่อวัน กินต่อเนื่องสัก 2 – 4 สัปดาห์ ถ้าอาการไม่ดีขึ้น อาจต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 40 มิลลิกรัมต่อวัน หรือต้องตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม
นอกจากนี้อาจใช้ยา omeprazole 20 – 40 มิลลิกรัมต่อวัน ในการป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำของโรคแผลในการเพาะอาหารและแผลในลำไส้เล็กส่วนต้น รวมถึงยังใช้ป้องกันแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการใช้ยาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยาแก้ปวด เป็นต้น
สำหรับโรคกรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux หรือ GERD) และแผลในหลอดอาหาร รวมถึงภาวะหลอดอาหารอักเสบจากโรคกรดไหลย้อน (reflux oesophagitis) อาจใช้ยา omeprazole 20 – 40 มิลลิกรัมต่อวัน ขึ้นกับความรุนแรงของโรค

ข้อห้ามใช้ ข้อควรระวัง อาการข้างเคียง และการใช้ยา omeprazole ร่วมกับยาอื่น ๆ

ข้อห้ามใช้ยา omeprazole
แพ้ยา omeprazole หรือยาอื่น ๆ ในกลุ่มเดียวกัน เช่น esomeprazole, pantoprazole หรือ rabeprazole รวมถึงกำลังใช้ยา rilpivirine, nelfinavir และ atazanavir ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสเอชไอวี
อาการข้างเคียงจากการใช้ยา omeprazole
ยา omeprazole และยาตัวอื่น ๆ ในกลุ่มนี้ เป็นยาที่มีความปลอดภัย โดยอาการข้างเคียงหรืออาการไม่พึงประสงค์ที่พบได้บ่อย เช่น ปวดศีรษะ ท้องเสีย ท้องผูก อึดอัดไม่สบายท้อง รู้สึกคลื่นไส้อาเจียน มีลมในท้อง
ใช้ยา omeprazole นาน ๆ เป็นอะไรไหม
ถึงแม้ว่ายา omeprazole มักจะต้องกินติดต่อกันเป็นระยะเวลา 4 – 8 สัปดาห์ แต่ในคนบางกลุ่ม เช่น คนที่กินยาสเตียรอยด์ ยาแก้ปวด ที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะ และมีความจำเป็นต้องกินยา omeprazole หรือยาในกลุ่ม PPIs ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน (มากกว่า 1 ปี) อาจทำให้เกิดภาวะเหล่านี้ได้

  • เพิ่มความเสี่ยง 10 – 40% ของกระดูกหัก (fracture) โดยเฉพาะกระดูกสะโพก กระดูกสันหลัง และกระดูกข้อมือ
  • อาจทำให้ร่างกายขาดวิตามินบี 12 เนื่องจากสภาวะความเป็นกรดที่ลดลง อาจขัดขวางการดูดซึมวิตามิน
  • ภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ (hypomagnesemia) อาจพบได้ในคนที่กินยา 3 เดือนขึ้นไป โดยอาการแมกนีเซียมในเลือดต่ำ ได้แก่ เหนื่อยล้า ตะคริว เพ้อ วัก วิงเวียน และส่งผลต่อการเต้นของหัวใจ

ตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตร กินยา omeprazole ได้ไหม
เนื่องจากยา omeprazole จัดอยู่ในกลุ่มซี (pregnancy category C) ซึ่งควรใช้ยานี้ในกรณีที่เกิดผลดีมากกว่าผลเสีย และการกินยานี้ในระหว่างตั้งครรภ์ ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
ยา omeprazole สามารถผ่านออกมากับน้ำนมแม่ได้ แต่การกินยาในขนาดปกติ ปริมาณยาในน้ำนมไม่ส่งผลต่อเด็กทารก อย่างไรก็ตามเพื่อความปลอดภัย คุณแม่อาจปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับความจำเป็นในการใช้ยานี้ในระหว่างที่ให้นมบุตรก่อนก็ได้
ยาที่อาจเกิดอันตรกิริยาหรือยาตีกันกับยา omeprazole
เนื่องจากยา omeprazole สามารถยับยั้งเอนไซม์ในตับ (CYP2C19) ที่ทำหน้าที่กำจัดยาหลาย ๆ ชนิด ซึ่งอาจทำให้ยาดังกล่าวที่กินพร้อมกับ omeprazole มีระดับในเลือดสูงขึ้นจนเกิดอันตรายได้ ดังนั้นก่อนใช้ยานี้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนทุกครั้ง จะได้เกิดความปลอดภัยในการใช้ยา
นอกจากนี้ยายังทำให้ความเป็นกรดในกระเพาะลดลง ทำให้ยาหลาย ๆ ตัวถูกดูดซึมลดลง เช่น ยาฆ่าเชื้อรา ketoconazole และ itraconazole อาจทำให้ประสิทธิภาพลดลง (มีข้อมูลว่า สามารถกินน้ำโคล่าที่มีความเป็นกรดอ่อน ๆ สามารถเพิ่มการดูดซึมยา itraconazole ได้ – จากอ้างอิงอันดับที่ 5)
ดังนั้นเพื่อป้องกันปัญหายาตีกัน ก่อนใช้ยาทุกครั้ง ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนว่ากำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการใช้ยาสูงที่สุด

เก็บรักษายาอย่างไร

ควรเก็บยาไว้ในที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส หลีกเลี่ยงการเก็บในที่ชื้น ควรเก็บให้พ้นมือเด็ก ไม่ควรแกะเม็ดยาออกจากแผงและใส่ไว้ในภาชนะอื่น ๆ

เอกสารอ้างอิง

Riche DM. Gastrointestinal Drugs. In: Smith KM, Riche DM, Henyan NN, editors. Clinical Drug Data, 11th ed. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.; 2010. pp. 655-76.
Losec Capsules 20mg – Summary of Product Characteristics (SmPC). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [3 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/1509/smpc
Losec Capsules 20mg – Patient Information Leaflet (PIL). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [3 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/1509/pil
Wedemeyer R-S, Blume H. Pharmacokinetic Drug Interaction Profiles of Proton Pump Inhibitors: An Update. Drug Safety. 2014;37(4):201-211. doi:10.1007/s40264-014-0144-0.
Li W, Zeng S, Yu L-S, Zhou Q. Pharmacokinetic drug interaction profile of omeprazole with adverse consequences and clinical risk management. Therapeutics and Clinical Risk Management. 2013;9:259-271. doi:10.2147/TCRM.S43151.

คุณอาจจะสนใจ

ยา eomeprazole ยา nexium คือยาอะไร วิธีใช้ยา ข้อคว... ยา esomeprazole (เอสโอมีพราโซล) หรือ nexium เป็นยาที่ใช้ในการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะกรดเกิน เช่น โรคกรดไหลย้อน โรคกระเพาะอาหาร หรือใช้ป้องกันการเ...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *