ยา omeprazole ยา losec ยา miracid คือยาอะไร วิธีใช้ยา อาการข้างเคียง

ยา losec ยา miracid เป็นชื่อทางการค้า (ยี่ห้อ) ของยา omeprazole (โอมีพราโซล) เป็นยายอดนิยมที่แพทย์หรือเภสัชกรในร้านยา มักจะจ่ายให้กับคนไข้ที่เป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับกรดเกิน ไม่ว่าจะเป็นโรคแผลในกระเพาะ โรคกรดไหลย้อน หรือในกรณีที่คนไข้ต้องกินยาที่กัดกระเพาะอย่างต่อเนื่อง แพทย์ก็จะให้ยา omeprazole กินร่วมด้วย เพื่อป้องกันการเกิดแผลในทางเดินอาหาร


นอกจาก losec หรือ miracid แล้ว ยา omeprazole มียี่ห้ออื่นอีกไหม?
มีครับ ยา omeprazole ยังมีจำหน่ายในอีกหลาย ๆ ยี่ห้อ เช่น Lokit, O-Sid, Gaster, Omicap หรือ Omeprazole GPO ที่ผลิตโดยองค์การเภสัชกรรม ดังนั้นถ้าได้รับยายี่ห้ออื่น ๆ ที่นอกเหนือจาก miracid หรือ losec ขอให้มั่นใจได้ว่าประสิทธิภาพเหมือนกันทุกประการ
losec
ยา Losec

miracid
ยา Miracid

miracid
ยา Miracid เป็นเจลาตินแคปซูล ภายในบรรจุแกรนูลที่ออกแบบมาให้ทนต่อสภาวะความเป็นกรด จึงห้ามบดหรือห้ามเคี้ยว

omeprazole GPO
ยา Omeprazole GPO โดยองค์การเภสัชกรรม

gaster
ยา Gaster

O-sid
ยา O-sid มีในรูปแบบยาฉีด (powder for injection) ด้วย

ยา omeprazole ออกฤทธิ์อย่างไร

ยา omeprazole เป็นยาในกลุ่มที่ยับยั้งโปรตอนปั๊ม (proton pump inhibitors) หรือเรียกยาในกลุ่มนี้สั้น ๆ ว่า PPIs (พีพีไอ) ยาในกลุ่มนี้มีหลายตัว มีชื่อที่คล้ายกัน ลงท้ายด้วยคำว่า “…prazole” เช่น esomeprazole, rabeprazole และ lansoprazole
ยาในกลุ่ม omeprazole และยาในกลุ่ม PPIs ทุกตัว ออกฤทธิ์ด้วยการยับยั้งโปรตอนปั๊ม หรือ H+/K+ ATPase เป็นช่องที่อยู่บนผิวเซลล์ในเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำหน้าที่หลั่งโปรตอนหรือไฮโดรเจนไอออน (H+) ไปรวมกับคลอไรด์ไอออน (Cl-) กลายเป็นกรดไฮโดรคลอริก (hydrochloric acid) หรือกรดเกลือในกระเพาะอาหารนั่นเอง
ที่สำคัญยา omeprazole ยับยั้งช่องหลั่งกรดได้อย่างถาวร (non-reversible inhibitions) ทำให้ยาออกฤทธิ์ได้อย่างยาวนาน กินยาวันละครั้งก็สามารถควบคุมอาการได้ แต่ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาให้วันละ 2 ครั้งก็ได้ ขึ้นกับความรุนแรงของโรค
เมื่อยายับยั้งช่องทางการหลั่งกรด ก็จะทำให้กรดในกระเพาะลดลง อาการแสบท้องและปวดท้องที่เกิดจากกรดเกินก็จะลดลง แผลในกระเพาะอาหารและในทางเดินอาหารส่วนอื่น ๆ เช่น ที่ลำไส้เล็กส่วนต้น หรือที่หลอดอาหารในกรณีที่เป็นกรดไหลย้อน ก็จะค่อย ๆ ดีขึ้น และแผลก็จะสมานตัวและหายดีในที่สุด

ยา omeprazole รักษาโรคอะไรได้บ้าง

ปวดท้อง
(C)Stockunlimited

หลัก ๆ แล้วยา omeprazole เป็นยาที่ใช้รักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะความเป็นกรดในทางเดินอาหารที่มากเกินไป เช่น โรคแผลในกระเพาะอาหาร แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น แผลที่หลอดอาหาร กรดไหลย้อน ใช้รักษาแผลในกระเพาะอาหารที่เกิดจากการติดเชื้อ Helicobacter pylori รวมถึงใช้ควบคุมอาการที่เกิดจากการหลั่งกรดมากเกินไปในโรค Zollinger-Ellison syndrome

กินยา omeprazole ยา miracid หรือยา losec อย่างไรจึงจะได้ผลดีที่สุด

การกินยาตามแพทย์สั่งหรือตามคำแนะนำของเภสัชกร จะช่วยทำให้ยา omeprazole ออกฤทธิ์รักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยทั่วไปแนะนำให้รับประทานยาก่อนอาหารมื้อแรก (อาหารเช้า) สัก 30 – 60 นาทีเป็นอย่างน้อย
ทำไมต้องกินก่อนอาหาร
เนื่องจากยา omeprazole ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้อย่างรวดเร็วหลังกินยา ความเข้มข้นสูงสุดในกระแสเลือดหลังกินยาอยู่ที่ 1 – 2 ชั่วโมง การรับประทานยาก่อนอาหารเช้า 30 – 60 นาที จะทำให้ระดับความเข้มข้นสูงสุดในเลือดล้อไปกับเวลาที่รับประทานอาหาร ซึ่งเป็นช่วงที่กระเพาะอาหารหลั่งกรดออกมามากที่สุด จึงทำให้ยามีประสิทธิภาพสูงสุด
แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าลืมกินยา ก็สามารถทานยาเวลาไหนก็ได้ที่นึกขึ้นได้ โดยอาหารไม่ส่งผลต่อปริมาณยาในกระแสเลือด โดยปกติยานี้มักจะต้องกินเพียงวันละ 1 ครั้ง ถ้าลืมกินแล้วนึกขึ้นได้ตอนเย็น ก็สามารถกินยามื้อที่ลืมได้ทันที แต่ถ้ามานึกได้ตอนเช้าของอีกวันว่าเมื่อวานลืมกินยา ก็ให้กินยาเพียงแค่ 1 แคปซูลก็พอ ไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า
ยา omeprazole ต้องกินอย่างต่อเนื่องจึงจะเห็นผล
ยา omeprazole ไม่ใช่ยาแก้ปวดท้องตามอาการเหมือนยาในกลุ่มแอนตาซิด (antacids) เช่น ยาแอนตาซิลเจล (antacil gel) ยาเบลซิด (belcid) ที่สามารถกินได้ทันทีเมื่อมีอาการ
แต่ยา omeprazole จะออกฤทธิ์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เมื่อรับประทานยาต่อเนื่องติดต่อกัน 4 วันขึ้นไป การกินยาแบบไม่ต่อเนื่อง หรือกินตามอาการ จะทำให้ยามีประสิทธิภาพลดลง โดยระยะเวลาที่แนะนำส่วนใหญ่ มักจะต้องกินยาติดต่อกันเป็นระยะเวลา 4 ถึง 6 สัปดาห์ หรือนานกว่านั้น ขึ้นกับความรุนแรงของโรค
ห้ามบด ห้ามเคี้ยว ผงยาในแคปซูลเด็ดขาด
เพราะยา omeprazole ไม่ทนกรด หมดสภาพและประสิทธิภาพในสภาวะความเป็นกรดของกระเพาะอาหาร ทำให้ยา miracid ยา losec และยา omeprazole ในยี่ห้ออื่น ๆ ถูกออกแบบมาให้อยู่ในรูปแกรนูล (granule) หรือเม็ดยาเล็ก ๆ ที่เคลือบด้วยพอลีเมอร์ที่ทนต่อกรด แต่จะแตกตัวในสภาวะด่างที่ลำไส้เล็ก และถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้
การเคี้ยวหรือการบดเม็ดยาเล็ก ๆ ในแคปซูล จะทำให้ตัวยาถูกทำลายโดยกรดในกระเพาะอาหาร แต่ถ้าผู้ป่วยไม่สามารถกินแคปซูลทั้งเม็ดได้ สามารถแก้ไขได้โดย ให้แกะเปลือกแคปซูลออก แล้วผสมยาในแคปซูลกับน้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวหรือมีความเป็นกรดอ่อน ๆ เช่น น้ำส้ม น้ำมะนาว แล้วดื่มให้หมด (ห้ามเคี้ยว)
ขนาดยา omeprazole ที่ใช้บ่อย ๆ
การรักษาโรคแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น (gastric & duodenal ulcer) ขนาดยาที่แนะนำจะอยู่ที่ 20 มิลลิกรัมต่อวัน กินต่อเนื่องสัก 2 – 4 สัปดาห์ ถ้าอาการไม่ดีขึ้น อาจต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 40 มิลลิกรัมต่อวัน หรือต้องตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม
นอกจากนี้อาจใช้ยา omeprazole 20 – 40 มิลลิกรัมต่อวัน ในการป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำของโรคแผลในการเพาะอาหารและแผลในลำไส้เล็กส่วนต้น รวมถึงยังใช้ป้องกันแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการใช้ยาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยาแก้ปวด เป็นต้น
สำหรับโรคกรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux หรือ GERD) และแผลในหลอดอาหาร รวมถึงภาวะหลอดอาหารอักเสบจากโรคกรดไหลย้อน (reflux oesophagitis) อาจใช้ยา omeprazole 20 – 40 มิลลิกรัมต่อวัน ขึ้นกับความรุนแรงของโรค

ข้อห้ามใช้ ข้อควรระวัง อาการข้างเคียง และการใช้ยา omeprazole ร่วมกับยาอื่น ๆ

ข้อห้ามใช้ยา omeprazole
แพ้ยา omeprazole หรือยาอื่น ๆ ในกลุ่มเดียวกัน เช่น esomeprazole, pantoprazole หรือ rabeprazole รวมถึงกำลังใช้ยา rilpivirine, nelfinavir และ atazanavir ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสเอชไอวี
อาการข้างเคียงจากการใช้ยา omeprazole
ยา omeprazole และยาตัวอื่น ๆ ในกลุ่มนี้ เป็นยาที่มีความปลอดภัย โดยอาการข้างเคียงหรืออาการไม่พึงประสงค์ที่พบได้บ่อย เช่น ปวดศีรษะ ท้องเสีย ท้องผูก อึดอัดไม่สบายท้อง รู้สึกคลื่นไส้อาเจียน มีลมในท้อง
ใช้ยา omeprazole นาน ๆ เป็นอะไรไหม
ถึงแม้ว่ายา omeprazole มักจะต้องกินติดต่อกันเป็นระยะเวลา 4 – 8 สัปดาห์ แต่ในคนบางกลุ่ม เช่น คนที่กินยาสเตียรอยด์ ยาแก้ปวด ที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะ และมีความจำเป็นต้องกินยา omeprazole หรือยาในกลุ่ม PPIs ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน (มากกว่า 1 ปี) อาจทำให้เกิดภาวะเหล่านี้ได้

  • เพิ่มความเสี่ยง 10 – 40% ของกระดูกหัก (fracture) โดยเฉพาะกระดูกสะโพก กระดูกสันหลัง และกระดูกข้อมือ
  • อาจทำให้ร่างกายขาดวิตามินบี 12 เนื่องจากสภาวะความเป็นกรดที่ลดลง อาจขัดขวางการดูดซึมวิตามิน
  • ภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ (hypomagnesemia) อาจพบได้ในคนที่กินยา 3 เดือนขึ้นไป โดยอาการแมกนีเซียมในเลือดต่ำ ได้แก่ เหนื่อยล้า ตะคริว เพ้อ วัก วิงเวียน และส่งผลต่อการเต้นของหัวใจ

ตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตร กินยา omeprazole ได้ไหม
เนื่องจากยา omeprazole จัดอยู่ในกลุ่มซี (pregnancy category C) ซึ่งควรใช้ยานี้ในกรณีที่เกิดผลดีมากกว่าผลเสีย และการกินยานี้ในระหว่างตั้งครรภ์ ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
ยา omeprazole สามารถผ่านออกมากับน้ำนมแม่ได้ แต่การกินยาในขนาดปกติ ปริมาณยาในน้ำนมไม่ส่งผลต่อเด็กทารก อย่างไรก็ตามเพื่อความปลอดภัย คุณแม่อาจปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับความจำเป็นในการใช้ยานี้ในระหว่างที่ให้นมบุตรก่อนก็ได้
ยาที่อาจเกิดอันตรกิริยาหรือยาตีกันกับยา omeprazole
เนื่องจากยา omeprazole สามารถยับยั้งเอนไซม์ในตับ (CYP2C19) ที่ทำหน้าที่กำจัดยาหลาย ๆ ชนิด ซึ่งอาจทำให้ยาดังกล่าวที่กินพร้อมกับ omeprazole มีระดับในเลือดสูงขึ้นจนเกิดอันตรายได้ ดังนั้นก่อนใช้ยานี้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนทุกครั้ง จะได้เกิดความปลอดภัยในการใช้ยา
นอกจากนี้ยายังทำให้ความเป็นกรดในกระเพาะลดลง ทำให้ยาหลาย ๆ ตัวถูกดูดซึมลดลง เช่น ยาฆ่าเชื้อรา ketoconazole และ itraconazole อาจทำให้ประสิทธิภาพลดลง (มีข้อมูลว่า สามารถกินน้ำโคล่าที่มีความเป็นกรดอ่อน ๆ สามารถเพิ่มการดูดซึมยา itraconazole ได้ – จากอ้างอิงอันดับที่ 5)
ดังนั้นเพื่อป้องกันปัญหายาตีกัน ก่อนใช้ยาทุกครั้ง ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อนว่ากำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการใช้ยาสูงที่สุด

เก็บรักษายาอย่างไร

ควรเก็บยาไว้ในที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส หลีกเลี่ยงการเก็บในที่ชื้น ควรเก็บให้พ้นมือเด็ก ไม่ควรแกะเม็ดยาออกจากแผงและใส่ไว้ในภาชนะอื่น ๆ

เอกสารอ้างอิง

Riche DM. Gastrointestinal Drugs. In: Smith KM, Riche DM, Henyan NN, editors. Clinical Drug Data, 11th ed. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.; 2010. pp. 655-76.
Losec Capsules 20mg – Summary of Product Characteristics (SmPC). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [3 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/1509/smpc
Losec Capsules 20mg – Patient Information Leaflet (PIL). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [3 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/1509/pil
Wedemeyer R-S, Blume H. Pharmacokinetic Drug Interaction Profiles of Proton Pump Inhibitors: An Update. Drug Safety. 2014;37(4):201-211. doi:10.1007/s40264-014-0144-0.
Li W, Zeng S, Yu L-S, Zhou Q. Pharmacokinetic drug interaction profile of omeprazole with adverse consequences and clinical risk management. Therapeutics and Clinical Risk Management. 2013;9:259-271. doi:10.2147/TCRM.S43151.

คุณอาจจะสนใจ

อาการไส้ติ่งอักเสบ ที่เป็นสัญญาณเตือนที่ต้องรีบไปโ... อาการไส้ติ่งอักเสบ มีอาการอะไรบ้าง แล้วอาการอะไรที่เป็นอาการที่เฉพาะเจาะจงกับโรคไส้ติ่งอักเสบ ไม่อยากเจ็บหนักจากภาวะไส้ติ่งแตก ต้องรีบอ่าน ไส้ติ่งอ...
กรดไหลย้อน อาการกรดไหลย้อน ยาแก้กรดไหลย้อน และวิธี... กรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux disease หรือ GERD) เป็นโรคในระบบทางเดินอาหารที่พบได้บ่อย โดยอาการกรดไหลย้อน ได้แก่ อาการแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว ไ...
ปวดท้อง ปวดอย่างไร ที่น่าเป็นห่วง... ปวดท้อง เป็นภาวะความเจ็บปวด อึดอัดไม่สบายท้อง อาการปวดท้องไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการแสดงของโรคหรือความผิดปกติต่างๆ เช่น ความผิดปกติบางประการของลำไส้ กระเพ...
กรดไหลย้อน (GERD) ถ้าเป็นแล้ว รักษาไม่ยาก... กรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux disease; GERD) เป็นโรคของระบบทางเดินอาหาร เกิดจาการที่กรดและอาหารในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมาที่หลอดอาหาร ซึ่งส...
กรดไหลย้อนกับการตั้งครรภ์... สำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์อยู่ หรือว่าเคยผ่านประสบการณ์ตั้งครรภ์มาแล้ว หลายคนเคยประสบปัญหากรดไหลย้อน (GERD) ซึ่งโรคที่สร้างความรำคาญให้กับคุณแม่หลา...
ระบบย่อยอาหาร ระบบทางเดินอาหาร และโรคในทางเดินอาหา... ระบบย่อยอาหาร (digestive system) เป็นระบบที่เกี่ยวข้องกับการย่อยอาหาร (digestive) และการดูดซึม (absorption) สารอาหารต่าง ๆ ได้แก่ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ...
ยา eomeprazole ยา nexium คือยาอะไร วิธีใช้ยา ข้อคว... ยา esomeprazole (เอสโอมีพราโซล) หรือ nexium เป็นยาที่ใช้ในการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะกรดเกิน เช่น โรคกรดไหลย้อน โรคกระเพาะอาหาร หรือใช้ป้องกันการเ...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *