ยา eomeprazole ยา nexium คือยาอะไร วิธีใช้ยา ข้อควรระวัง อาการข้างเคียง

ยา esomeprazole (เอสโอมีพราโซล) หรือ nexium เป็นยาที่ใช้ในการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับภาวะกรดเกิน เช่น โรคกรดไหลย้อน โรคกระเพาะอาหาร หรือใช้ป้องกันการเกิดแผลในทางเดินอาหาร ที่เกิดขึ้นจากการใช้ยาแก้ปวดลดอักเสบที่ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์

 
esomeprazole, nexium

ข้อมูลทั่วไปของยา esomeprazole หรือ nexium

esomeprazole, nexium

โครงสร้างยา esomeprazole


ชื่อยา: esomeprazole (เอสโอมีพราโซล)

ยี่ห้อที่มีจำหน่าย

  • Nexium MUPS tablets ความแรง 20 และ 40 มิลลิกรัม
  • Nexium Powder for Injection 40 มิลลิกรัม

ยา esomeprazole หรือ nexium ออกฤทธิ์อย่างไร

ยา esomeprazole ออกฤทธิ์ยับยั้งโปรตอนปั๊ม (proton pump หรือ H+/K+ ATPase) เช่นเดียวกันกับยา omeprazole
โปรตอนปั๊มทำหน้าที่หลั่งกรดไฮโดรคลอริก (hydrochloric acid) ออกมา ซึ่งกรดดังกล่าวจะทำหน้าที่ย่อยอาหาร ทำให้อาหารเปื่อยยุ่ย อีกทั้งยังช่วยป้องกันเชื้อโรคต่าง ๆ ที่มากับอาหาร
ถ้าสภาวะความเป็นกรดในร่างกายสูงมากเกินไป หรือการสร้างสารปกป้องผนังกระเพาะอาหารบกพร่อง จะส่งผลทำให้เกิดแผลที่เยื่อบุกระเพาะอาหารได้ ทำให้เกิดอาการปวดท้อง แสบท้อง ท้องอืด นอกจากนี้ภาวะกรดไฮโดรคลอริกยังเกี่ยวข้องกับอาการของโรคกรดไหลย้อนอีกด้วย
ยา esomeprazole หรือยา nexium สามารถลดการหลั่งกรด ช่วยควบคุมความเป็นกรดของกระเพาะไม่ให้มากจนเกินไป จึงช่วยลดอาการต่าง ๆ ได้ รวมถึงช่วยทำให้แผลในทางเดินอาหารสมานตัวได้ดีขึ้น

ยา esomeprazole หรือ nexium รักษาโรคอะไรได้บ้าง

สามารถใช้ยา esomeprazole หรือยา nexium รักษาโรคดังต่อไปนี้

  • โรคกรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux disease หรือ GERD) รักษาอาการหลอดอาหารอักเสบจากกรด (erosive reflux esophagitis)
  • ใช้ร่วมกับยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (antibiotics) ในการรักษาโรคแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการติดเชื้อ pyroli
  • ใช้รักษาและป้องกันแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการใช้ยากลุ่มแก้ปวดลดอักเสบที่ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์​ (NSAIDs)
  • ใช้ในการรักษาภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน (upper gastrointestinal bleeding)

รับประทานยา esomeprazole หรือ nexium อย่างไร

คำแนะนำในการใช้ยา esomeprazole ให้มีประสิทธิภาพสูงที่สุด

  • ยาจะมีประสิทธิภาพสูงที่สุดถ้ารับประทานยา esomeprazole ก่อนอาหารเช้า 30 ถึง 60 นาที และรับประทานอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาการรักษา
  • ยา nexium ออกแบบมาในรูปยาเม็ดที่ทนต่อกรดในกระเพาะอาหาร แต่จะไปแตกตัวในลำไส้เล็ก ดังนั้นการบดหรือการเคี้ยวเม็ดยา จะทำให้ยาสูญเสียประสิทธิภาพในการยับยั้งการหลั่งกรดได้
  • ในกรณีที่ไม่สามารถกลืนเม็ดยาทั้งเม็ดได้ อาจใส่เม็ดยา nexium ลงในน้ำเปล่า รอให้ยากระจายตัว แล้วดื่ม
  • ถ้าลืมทานยา ให้ทานทันที แต่ถ้าใกล้ยามื้อถัดไป ให้รอรับประทานยามื้อถัดไปเลย โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า

ขนาดยา esomeprazole หรือ nexium ในผู้ใหญ่

โรคกรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease หรือ GERD)
ใช้ยา esomeprazole 20 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง ในผู้ป่วยที่ไม่มีการอักเสบของหลอดอาหาร แต่ถ้าทานยามาแล้ว 4 สัปดาห์ อาการยังไม่ดีขึ้นอาจต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม .
ในกรณีที่อาการดีขึ้น อาจใช้ยาขนาด 20 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง รับประทานต่อเนื่องเพื่อควบคุมอาการ หรืออาจใช้ยา nexium ขนาด 20 มิลลิกรัมวันละ 1 ครั้ง โดยรับประทานเฉพาะช่วงที่มีอาการก็ได้
หลอดอาหารอักเสบจากกรดไหลย้อน (erosive reflux esophagitis)
ใช้ยาขนาด 40 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 4 สัปดาห์ และอาจต้องใช้ยาต่อเนื่องอีก 4 สัปดาห์ ถ้ายังมีอาการอยู่ แต่ถ้าอาการดีขึ้น อาจใช้ยา esomeprazole 20 มิลลิกรัมรับประทานวันละ 1 ครั้ง รับประทานต่อเนื่องเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
โรคแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการติดเชื้อ Helicobacter pylori
ใช้ยาขนาด 20 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง ร่วมกับยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (antibiotics) ได้แก่ ยา clarithromycin 500 มิลลิกรัม และยา amoxicillin 1,000 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง ติดต่อกันเป็นเวลา 7 วัน
รักษาและป้องกันแผลในทางเดินอาหารที่เกิดจากการรับประทานยาแก้ปวดลดอักเสบกลุ่ม NSAIDs
ขนาดยาปกติของยา nexium คือ 20 มิลลิกรัมวันละ 1 ครั้ง รับประทานต่อเนื่อง 4 ถึง 8 สัปดาห์ ส่วนในคนที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผลในทางเดินอาหารจากการใช้ยา NSAIDs ให้รับประทานยา nexium 20 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง
การรักษา Zollinger Ellison Syndrome
ขนาดยา esomeprazole ที่แนะนำสำหรับ Zollinger Ellison Syndrome คือ 40 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง โดยขนาดยาที่สามารถควบคุมอาการในผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้ อยู่ระหว่าง 80 ถึง 160 มิลลิกรัม

ขนาดยา esomeprazole หรือ nexium ในเด็ก

ขนาดยาทั่ว ๆ ไปของ esomeprazole ในเด็กอายุ 1 ถึง 11 ปี

  • น้ำหนักน้อยกว่า 10 – 20 กิโลกรัม ใช้ยาขนาด 10 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง
  • น้ำหนักมากกว่า 20 กิโลกรัม ใช้ยาขนาด 20 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง

ข้อห้ามใช้ ข้อควรระวัง และการใช้ esomeprazole หรือ nexium ในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ข้อห้ามใช้ยา esomeprazole

  • แพ้ยา esomeprazole
  • มีประวัติแพ้ยาในกลุ่มยับยั้งโปรตอนปั๊มตัวอื่น ๆ เช่น ยา omeprazole ยา pantoprazole หรือยา lansoprazole
  • ห้ามใช้ร่วมกับยา nelfinavir ซึ่งเป็นยาต้านเชื้อไวรัส HIV

ข้อควรระวังในการใช้ยา

  • ยาในกลุ่มยับยั้งโปรตอนปั๊มรวมถึง esomeprazole ถ้าใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้เกิดภาวะแมกนีเซียมในเลือดต่ำ ภาวะขาดวิตามินบี 12 และกระดูกสะโพกหัก
  • เพิ่มโอกาสในการติดเชื้อแบคทีเรีย ปอดอักเสบ ลำไส้อักเสบ

การใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์

  • US FDA pregnancy category C
  • ควรใช้ยา esomeprazole เมื่อการใช้ยามีประโยชน์มากกว่าผลเสียที่จะเกิดขึ้น

การใช้ยาในหญิงที่กำลังให้นมบุตร

  • ไม่มีข้อมูลการใช้ยา esomeprazole ในหญิงที่กำลังให้นมบุตร จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาในขณะให้นม

การใช้ยาในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับบกพร่อง

  • ผู้ที่การทำงานของตับบกพร่องเล็กน้อยถึงปานกลาง ไม่จำเป็นต้องปรับขนาดยา แต่ถ้าการทำงานของตับบกพร่องอย่างรุนแรง ขนาดยาต่อวันไม่ควรเกิน 20 มิลลิกรัม

การใช้ยาในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง

  • ไม่จำเป็นต้องปรับขนาดยา

การใช้ยา esomeprazole ร่วมกับยาอื่น ๆ

  • ยาลดการดูดซึมของยาต้านเชื้อรา รวมถึงยาที่ต้องการสภาวะกรดในการดูดซึม เช่น ยา ketoconazole ยา itraconazole
  • ยาเพิ่มการดูดซึมยา digoxin ซึ่งเป็นยารักษาโรคหัวใจ
  • ยาลดการกำจัดยา diazepam ยา phenytoin และยา warfarin ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาเหล่านี้ได้
  • ควรแจ้งแพทย์ถ้ากำลังใช้ยาต้านไวรัส HIV บางตัว เช่น atazanavir

อาการไม่พึงประสงค์/อาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยา esomeprazole หรือ nexium

อาการข้างเคียงหลังจากใช้ยาที่พบได้บ่อย (common) โดยผู้ป่วย 1 ใน 10 คน พบอาการดังกล่าวหลังใช้ยา esomeprazole ได้แก่

  • ปวดศีรษะ
  • ปวดท้อง
  • ท้องผูก
  • ท้องเสีย
  • ท้องอืด
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • ติ่งเนื้อในกระเพาะอาหาร (fundic gland polyps)

อาการข้างเคียงที่พบได้ไม่บ่อย (uncommon) โดยผู้ป่วย 1 ใน 100 คน พบอาการดังกล่าวหลังใช้ยา esomeprazole ได้แก่

  • ขาและข้อเท้าบวม
  • นอนไม่หลับ
  • วิงเวียน บ้านหมุน
  • รู้สึกชาหรือเสียวแปลบ ๆ ที่ผิวหนัง
  • ปากแห้ง
  • ผิวหนังอักเสบ เกิดผื่นคัน ลมพิษ
  • กระดูกหัก โดยเฉพาะกระดูกส่วน สะโพก ข้อมูก สันหลัง เมื่อใช้ยาในขนาดสูงและใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน

อาการข้างเคียงที่พบได้น้อย (rare) โดยผู้ป่วย 1 ใน 1000 คน พบอาการดังกล่าวหลังใช้ยา esomeprazole ได้แก่

  • เม็ดเลือดขาวและเกร็ดเลือดมีปริมาณลดลง เพิ่มโอกาสของการติดเชื้อ
  • โซเดียมในเลือดต่ำ ซึ่งอาจทำให้เกิดตะคริวและไม่มีแรง
  • รู้สึกสับสัน ซึมเศร้า หรืออาจรู้สึกกระวนกระวายใจ
  • การรับรสเปลี่ยนไป
  • สายตามองไม่ชัด
  • รู้สึกหายใจติดขัด หลอดลมตีบ
  • เยื่อบุในช่องปากอักเสบ
  • ติดเชื้อราในช่องปาก
  • ดีซ่าน
  • ผมร่วง
  • ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ
  • เหงื่อมีปริมาณเพิ่มขึ้น

อาการข้างเคียงที่พบได้น้อยมาก (very rare) โดยเกิดในผู้ป่วย 10,000 คน พบอาการดังกล่าวหลังใช้ยา esomeprazole ได้แก่

  • ภาวะ agranulocytosis ซึ่งเป็นภาวะที่เม็ดเลือดขาวชนิด neutrophils, basophils และ eosinophils มีปริมาณน้อยกว่า 500 เซลล์ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร
  • มีพฤติกรรมก้าวร้าว
  • ประสาทหลอน (hallucination)
  • ตับวาย สมองบวม
  • ผื่นแพ้ที่ผิวหนังชนิดรุนแรง ได้แก่ Erythema multiforme, Stevens-Johnson syndrome, toxic epidermal necrolysis
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง
  • เต้านมมีขนาดใหญ่ขึ้นในผู้ชาย
  • ปัญหาเกี่ยวกับไต เช่น Interstitial nephritis

เก็บรักษายา esomeprazole หรือ nexium อย่างไร

  • เก็บให้พ้นมือเด็ก
  • เก็บในที่ที่มีอุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส
  • หลีกเลี่ยงการเก็บในที่ชื้น

เอกสารอ้างอิง (references)

Riche DM. Gastrointestinal Drugs. In: Smith KM, Riche DM, Henyan NN, editors. Clinical Drug Data, 11th ed. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.; 2010. pp. 655-76.
NEXIUM 20 mg Tablets – Summary of Product Characteristics (SmPC). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [4 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/4657 
NEXIUM 20 mg Tablets – Patient Information Leaflet (PIL). [package insert on the Internet]. Bedfordshire: AstraZeneca UK Limited; 2017 [3 April 2018]. Available from: https://www.medicines.org.uk/emc/product/4657/pil 
Wedemeyer R-S, Blume H. Pharmacokinetic Drug Interaction Profiles of Proton Pump Inhibitors: An Update. Drug Safety. 2014;37(4):201-211. doi:10.1007/s40264-014-0144-0.

คุณอาจจะสนใจ

ยา omeprazole ยา losec ยา miracid คือยาอะไร วิธีใช... ยา losec ยา miracid เป็นชื่อทางการค้า (ยี่ห้อ) ของยา omeprazole (โอมีพราโซล) เป็นยายอดนิยมที่แพทย์หรือเภสัชกรในร้านยา มักจะจ่ายให้กับคนไข้ที่เป็นโรคที...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *