Ampicillin คือยาอะไร รักษาโรคอะไร รับประทานอย่างไร ข้อควรระวัง อาการข้างเคียง

Ampicillin (แอมพิซิลลิน) เป็นยาในกลุ่มเพนนิซิลลิน (penicillins) เป็นยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียหรือยาปฏิชีวนะ (antibiotics) มีสรรพคุณช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุโรคสำคัญ ๆ หลายชนิด

ยา ampicillin มีกลไกในการออกฤทธิ์อย่างไร

ยา ampicillin ออกฤทธิ์ฆ่าเซลล์แบคทีเรีย (bactericidla) เป็นยาออกฤทธิ์กว้าง สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้หลายชนิด

กลไกในการออกฤทธิ์ของยา ampicillin จะออกฤทธิ์ได้ดีกับเชื้อแบคทีเรียที่กำลังเจริญเติบโตหรือกำลังแบ่งเซลล์ ยาจะยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย (bacterial cell wall)  ส่งผลทำให้แบคทีเรียไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้

Ampicillin มีรูปแบบเภสัชภัณฑ์แบบไหนบ้าง

ยา ampicillin มีทั้งในรูปแบบแคปซูล (capsules) ยาน้ำแขวนตะกอน (suspensions) และยาฉีด (injection)

  • รูปแบบแคปซูล มีในขนาดความแรง 250 และ 500 มิลลิกรัม
  • รูปแบบยาน้ำแขวนตะกอน มีในขนาดความแรง 25 และ 50 mg/5mL

ยี่ห้อที่มีจำหน่าย เช่น Amicilin, Ampac, Ampi Frx, Ampicin, Ampillin, Ampihof, Ampimycin, Medicillin, Viccillin, Utocillin, Amprexyl, Ampipac เป็นต้น

Ampicillin รักษาโรคอะไรได้บ้าง

Ampicillin สามารถใช้รักษาโรคติดเชื้อในทางเดินหายใจ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ การติดเชื้อในกระแสเลือด การติดเชื้อที่หัวใจ การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ รวมถึงการยังสามารถใช้รักษาโรคติดเชื้อที่ทางเดินอาหาร

ยา ampicillin เป็นยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมเชื้อได้กว้าง (broadspectrum) มีฤทธิ์ฆ่าแบคทีเรีย (bactericidal) ได้ได้ทั้งเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก รวมถึงเชื้อแบคทีเรียแกรมลบหลายชนิด เช่น

เชื้อแกรมบวก

  • Hemolytic และ nonhemolytic streptococci
  • Streptococcus pneumoniae
  • Nonpenicillinase-producing staphylococci
  • Clostridium spp.
  • B. anthracis
  • Listeria monocytogenes
  • รวมถึง enterococci หลายสายพันธุ์

เชื้อแกรมลบ

  •  H. influenzae
  • N. gonorrhoeae
  • N. meningitidis
  • Proteus mirabilis
  • รวมถึง Salmonella, Shigella, and E. coli หลายสายพันธุ์

รับประทานยา ampicillin อย่างไร

การติดเชื้อในทางเดินอาหาร รับประทานยา 500 มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง

การติดเชื้อที่ระบบสืบพันธุ์ รับประทานยา 500 มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง

การติดเชื้อที่ทางเดินหายใจ รับประทานยา 250 มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง

ขนาดยาในเด็ก

ในเด็กที่น้ำหนักน้อยกว่า 20 กิโลกรัม ให้คำนวณขนาดยาตามน้ำหนักตัว โดยใช้ยา 50 – 100 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน แล้วแบ่งให้ทุก 6 ชั่วโมง 

เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการกำจัดเชื้อโรค และป้องกันเชื้อดื้อยา ควรรับประทานยา ampicillin จนครบกำหนดตามที่แพทย์สั่งหรือตามที่เภสัชกรแนะนำ

Ampicillin ควรรับประทานก่อนหรือหลังอาหาร

การรับประทานยาพร้อมอาหาร จะทำให้ยาถูกดูดซึมได้ช้าลง ควรรับประทานยาก่อนอาหาร 1.30 – 2 ชั่วโมง

ถ้าเป็นยาน้ำแขวนตะกอน ต้องเขย่าขวดก่อน

ข้อห้ามใช้ ข้อควรระวังในการใช้ยา ampicillin

ห้ามใช้ยาในผู้ที่แพ้ยา ampicillin หรือยาในกลุ่ม penicillins ตัวอื่น ๆ เช่น amoxicillin, dicloxacillin, cloxacillin 

อาการแพ้ยาตัวนี้อาจเกิดขึ้นไม่รุนแรง เช่น ผื่นลมพิษ แต่ในบางคนอาจเกิดอาการที่รุนแรงก็ได้ เช่น หน้าบวม ริมฝีปากบวม หายใจไม่ออก และอาการอาจเกิดขึ้นหลังจากรับประทานยาไปไม่กี่นาทีจนถึงหลายชั่วโมง 

มีรายงานว่าการใช้ยาตัวนี้ในคนที่ติดเชื้อ mononucleosis เช่น เชื้อไวรัส Epstein-Barr virus พบว่ามีโอกาสในการเกิดผื่นจากการใช้ยาเพิ่มขึ้น 

การใช้ยา ampicillin อย่างไม่สมเหตุสมผล เช่น การใช้ในสัตว์​ หรือรับประทานเพียง 1 – 2 เม็ดเพื่อแก้อักเสบ อาจทำให้เชื้อโรคพัฒนากลายเป็นเชื้อดื้อยาได้ รวมถึงการใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจทำให้ติดเชื้อ C. difficile ในลำไส้ได้ 

อาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น

อาการข้างเคียง (side effects) ที่พบได้บ่อย เช่น ผื่นคัน ลมพิษ ท้องเสีย ส่วนอาการข้างเคียงที่รุนแรง เช่น อาการแพ้แบบ Stevens-Johnson sysndrom และ toxic epidermal necrolysis 

ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร รับประทานยา ampicillin ได้หรือไม่

ยา ampicillin มีความปลอดภัยสูง จัดอยู่ใน US pregnancy category B แต่ถ้าในประเทศออสเตรเลีย ยาจัดอยู่ใน category A ทำให้สามารถใช้ในขณะตั้งครรภ์ได้อย่างปลอดภัย 

อย่างไรก็ตามแนะนำว่าถ้ากำลังตั้งครรภ์ ก่อนใช้ยาควรปรึกษาแพทย์ที่คุณแม่ไปฝากครรภ์​ ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง 

ส่วนการใช้ยาในขณะให้นมบุตร สามารถใช้ยานี้ได้อย่างปลอดภัย ถึงแม้ว่าจะพบยาจำนวนเล็กน้อยในน้ำนมก็ตาม

เอกสารอ้างอิง

Ampicillin – FDA prescribing information, side effects and uses

Ampicillin. (May 31, 2018). In Micromedex Drug Reference for Apple iOS [Mobile application software].

Betz C, Brown CM. Beta-Lactams. In: Smith KM, Riche DM, Henyan NN, editors. Clinical Drug Data, 11th ed. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.; 2010. pp. 186-222.

คุณอาจจะสนใจ

Amoxi Amoxy Amoxicillin 500 คือยาอะไร ใช้อย่างไร แ... ยา amoxicillin (อะม็อกซีซิลลิน) หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า amoxi หรือ amoxy เป็นยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ใช้สำหรับรักษาโรคติดเชื้อจากแบคทีเรี...
เชื้อดื้อยา (Antibiotic Resistant)... สถานการณ์ที่เคยเกิดขึ้น ได้แก่ เป็นไข้ เจ็บคอมาก มีเสลดสีเขียว น้ำมูกสีเขียว แพทย์เคยสั่งยาฆ่าเชื้อชนิดเดียวกันกับครั้งนี้ แต่ทำไมครั้งนี้กินยามาแล...
ยารักษาสิว วิธีใช้ยาที่ถูกต้อง และผลข้างเคียงของยา... ยารักษาสิว สามารถช่วยจัดการปัญหาสิวให้แก่เราได้หลายทาง เช่น ยากลุ่มอนุพันธ์ของวิตามินเอ หรือกรดวิตามินเอ สามารถชำระล้างสิ่งอุดตันรูขุมขน ป้องกันไม่ให้...
ยากับหญิงตั้งครรภ์... ยา เป็นเหมือนดาบสองคม มีทั้งด้านดีและร้าย โดยใน ด้านดี คือ ทำให้เราหายป่วยจากโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ และบรรเทาอาการเจ็บป่วย และความทนทุกข์ทรมาน แต่ในอีกด้...
Dicloxacillin คือยาอะไร รักษาโรคอะไร รับประทานอย่า... Dicloxacillin (ไดคล็อกซาซิลลิน) เป็นยาปฏิชีวนะ (antibiotics) หรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เป็นยาที่จัดอยู่ในกลุ่มยาเพนนิซิลลิน (penicillins)  ยา di...

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *