Amoxi Amoxy Amoxicillin 500 คือยาอะไร ใช้อย่างไร แก้อักเสบได้ไหม

ยา amoxicillin (อะม็อกซีซิลลิน) หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า amoxi หรือ amoxy เป็นยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ใช้สำหรับรักษาโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียที่ไวต่อยา
ยา amoxi มักถูกใช้บ่อยในกรณีที่มีการติดเชื้อในหู ลำคอ และจมูก รวมถึงการติดเชื้อในทางเดินหายใจ ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อ Streptococcus pneumoniae และ Haemophilus influenzae 
นอกจากนี้ยังมีการใช้ยา amoxicillin ในการรักษาการติดเชื้อ Helicobacter pylori ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่สามารถเจริญเติบโตในกระเพาะอาหาร และเป็นสาเหตุของโรคกระเพาะอาหารเรื้อรัง

Amoxicillin เป็นยาแก้อักเสบหรือเปล่า

จริง ๆ แล้ว amoxi ไม่ใช่ยาแก้อักเสบ แต่เป็นยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ไม่มีฤทธิ์ลดการอักเสบที่เกิดขึ้น
ส่วนอาการอักเสบที่หายไปหลังจากทานยา เกิดขึ้นจากเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของอาการอักเสบ ได้ถูกกำจัดออกไปนั่นเอง
ยาแก้อักเสบที่เรารู้จักกันดี ได้แก่ ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่ยาสเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ยาแอสไพริน ไอบูโพรเฟน ไดโคลฟีแนค เป็นต้น

เป็นหวัดต้องกินยา amoxi ไหม

ไม่จำเป็นเสมอ เพราะ ไข้หวัดส่วนมากเกิดจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งการใช้ยา amoxicillin 500 ไม่สามารถกำจัดหรือฆ่าเชื้อไวรัสได้ อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดอาการข้างเคียง รวมถึงเพิ่มโอกาสของการเกิดเชื้อดื้อยา
อ่านเพิ่มเกี่ยวกับ เชื้อดื้อยา (antibiotic resistant)

ยา amoxi ออกฤทธิ์อย่างไร

เมื่อรับประทานยา amoxi เข้าไปแล้ว ยาจะถูกดูดซึมผ่านทางระบบทางเดินอาหาร แล้วถูกนำไปบริเวณที่มีการติดเชื้อผ่านทางน้ำเลือด จากนั้นยาจึงถูกนำเข้าสู่เซลล์แบคทีเรีย ซึ่งเป็นเป้าหมายของการออกฤทธิ์
เมื่อยาเข้าสู่เชื้อแบคทีเรียแล้ว ยาจะยับยั้งการสังเคราะห์ผนังเซลล์ของแบคทีเรีย (bacterial cell wall) ส่งผลทำให้แบคทีเรียไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ และตายในที่สุด

ยา amoxi ใช้รักษาโรคอะไรได้บ้าง

เนื่องจากยา amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย จึงสามารถใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่ไวต่อยานี้ได้ โดยโรคติดเชื้อที่มีการใช้ยา amoxi บ่อย ๆ ได้แก่หวัด ไข้หวัด ป่วย

  • ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน (acute bacterial sinusitis)
  • หูชั้นกลางอักเสบเฉียบพลัน (acute otitis media)
  • คอหอยอักเสบและทอนซิลอักเสบ (acute tonsillitis and pharyngitis)
  • กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (cystitis) ในกรณีตั้งครรภ์
  • กำจัดเชื้อ pylori ที่เป็นสาเหตุสำคัญของโรคกระเพาะอาหาร

รับประทานยา amoxi อย่างไร ขนาดยาเท่าไร

ข้อดีข้อหนึ่งของยา amoxicillin คือ สามารถรับประทานได้ทั้งก่อนอาหารและหลังอาหาร ทำให้สะดวกต่อการรับประทานยา และลดการลืมรับประทานยา ที่มักเกิดขึ้นได้บ่อยกับยาที่ต้องรับประทานก่อนอาหาร
ระยะเวลาการรับประทานยา amoxi แตกต่างกันไป ขึ้นกับหลาย ๆ ปัจจัย เช่น ชนิดของเชื้อโรค และบริเวณที่มีการติดเชื้อ แต่โดยทั่วไปยา amoxi และยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียทุกชนิด ควรรับประทานอย่างต่อเนื่อง ติดต่อกัน อย่างน้อย 5 ถึง 7 วัน เพื่อผลการรักษาที่มีประสิทธิภาพ และลดโอกาสของการเกิดเชื้อโรคดื้อยา

ขนาดรับประทานโดยทั่วไปของยา amoxi

ยา
ขออ้างอิงตามหนังสือ Clinical Drug Data 11th edition หน้า 185
ขนาดยา amoxicillin ในผู้ใหญ่

  • 250-500 มิลลิกรัม ทุก ๆ 8 ชั่วโมง หรือ 500-875 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง
  • หรือ 1,000 มิลลิกรัม (amoxi 500 มิลลิกรัม 2 แคปซูล) วันละ 2 ครั้ง (amoxicillin 500 mg 2×2)
  • Maximum dose 4.5 กรัมต่อวัน

ขนาดยา amoxicillin ในเด็ก

  • ใช้น้ำหนักในการคำนวณขนาดยา (น้ำหนักในหน่วยกิโลกรัม)
  • ขนาดยาทั่วไป คือ 20-40 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวต่อวัน (mg/kg/day) โดยแบ่งให้วันละ 3 ครั้ง
  • บ่อยครั้งที่มีการใช้ยา amoxi ในขนาดยาที่สูงขึ้นในเด็ก เช่น การรักษาโรคหูอักเสบ

อย่างไรก็ตาม ขนาดรับประทานของยา อาจเปลี่ยนแปลงได้ ขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ รวมถึงสภาพร่างกายของผู้ใช้ยา และการใช้ยาปฏิชีวนะทุกชนิด ควรใช้อย่างระมัดระวัง ไม่รับประทานยาเองโดยไม่มีข้อบ่งใช้ เพราะอาจเกิดอันตรายจากการแพ้ยา รวมถึงเพิ่มโอกาสที่จะเกิดเชื้อดื้อยาตามมาได้

ผลข้างเคียงจากการใช้ยา amoxicillin

อาการที่พบได้บ่อยเมื่อมีการใช้ยา amoxi คือ ท้องเสีย คลื่นไส้อาเจียน และผื่นแพ้ยา
โดยข้อห้ามใช้ของยา amoxicillin คือ คนที่แพ้ยา amoxicillin หรือมีประวัติแพ้ยาในกลุ่ม penicillin ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง

การกินยา amoxy เกินขนาด (overdose) ส่งผลอะไรบ้าง

อาการที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่ จะเป็นอาการในระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย รวมถึงการเกิด amoxicillin crystalluria อาจทำให้เกิดภาวะไตวายได้

คนท้องกิน amoxy ได้ไหม

เนื่องจากยา amoxicillin จัดอยู่ในกลุ่ม category B ซึ่งมีการศึกษาทดลองในสัตว์แล้วไม่พบความผิดปกติกับตัวอ่อน แต่อย่างไรก็ตามยังไม่มีผลการศึกษาที่ยืนยันความปลอดภัยในสตรีตั้งครรภ์ ทำให้หญิงตั้งครรภ์สามารถใช้ยานี้ได้ แต่ควรใช้เมื่อจำเป็น และอยู่ในความดูแลของแพทย์
สำหรับในสตรีที่กำลังให้นมบุตร พบว่ายาสามารถออกมาทางน้ำนมได้ แต่ความเสี่ยงในการเกิดอันตรายต่อทารกต่ำ อย่างไรก็ตามในขณะที่ให้นมบุตร ก็ไม่ควรใช้ยาเมื่อไม่มีความจำเป็น

อันตรกิริยาระหว่างยา

การใช้ยา amoxicillin คู่กับยา probenecid ซึ่งเป็นยารักษาโรคเกาต์ ทำให้ยา amoxi ถูกกำจัดลดลง ทำให้ระดับยาในร่างกายสูงขึ้น
การใช้ amoxy ร่วมกับ allopurinol ซึ่งเป็นยารักษาเกาต์ มีโอกาสเพิ่มความเสี่ยงของปฏิกิริยาทางผิวหนัง เช่น ผื่นแพ้
 
เอกสารอ้างอิง
Clinical Drug Data 11th Edition.
เอกสารกำกับยา amoxicillin 500 mg Capsules BP
 

Facebook Comments

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *