คำถาม คำตอบ เกี่ยวกับการดูแลบาดแผล ที่หลาย ๆ คนยังสงสัย

อีกหนึ่งปัญหาที่คาใจหลาย ๆ คน เมื่อเกิดบาดแผลขึ้น โดยเฉพาะแผลเล็ก ๆ จากอุบัติเหตุ ไม่ว่าจะรถล้ม หกล้ม มีดบาด แล้วยิ่งถ้าบาดแผลเกิดขึ้นกับเด็ก ๆ พ่อแม่หลายคนก็คงว้าวุ่นใจกันไม่น้อย ในบทความนี้จะมาไขปัญหาแผลที่คาใจเหล่านั้น

บาดแผล

หกล้ม เป็นแผล ต้องล้างแผลด้วยแอลกอฮอล์หรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ไหม

ไม่ควรใช้แอลกอฮอล์ (rubbing alcohol) หรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (hydrogen peroxide) ล้างทำความสะอาดแผล จะทำให้บาดแผลบอบช้ำมากยิ่งขึ้น เพราะทั้งแอลกอฮอล์และไฮโดรเจนเปอร์ออกไซ์ จะทำลายเนื้อเยื่อ และทำให้แผลหายช้า
เมื่อเกิดบาดแผลเล็ก ๆ สิ่งที่ควรทำเป็นอย่างแรก คือ ล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วทำความสะอาดแผลด้วยสบู่อ่อน ๆ เพื่อชำระล้างเศษดิน ฝุ่นผง รวมถึงเชื้อโรคต่าง ๆ

ควรรักษาความชุ่มชื้นของแผลไว้ตลอดเวลาหรือไม่

ควร เนื่องจากความชุ่มชื้นจะช่วยทำให้แผลหายได้เร็วยิ่งขึ้น รวมถึงยังช่วยป้องกันไม่ให้แผ่นติดแผลติดกับเนื้อเยื่อที่เสียหาย
ควรใช้ครีมขี้ผึ้ง (ointments) ที่มีส่วนผสมของยาฆ่าเขื้อ  (antibiotics) ซึ่งนอกจากจะช่วยให้ความชุ่มชื้นแล้ว ยังช่วยป้องกันไม่ให้บาดแผลติดเชื้ออีกด้วย

เป็นแผลถลอก มีดบาด ต้องใช้ผ้าก็อซหรือพลาสเตอร์ปิดแผล ปิดแผลไหม

แม้ว่าหลาย ๆ คนจะกลัวว่า ถ้าปิดผ้าก็อซหรือผ้าปิดแผล จะทำให้แผลอับชื้น แห้งช้า และเป็นหนอง แต่จริง ๆ แล้ว แม้ว่าเป็นแผลถลอกเล็กน้อย ก็ควรต้องปิดแผล
ผ้าปิดแผลจะช่วยป้องกันบาดแผลถลอกไม่ให้สัมผัสกับฝุ่นละออง เสื้อผ้า รวมถึงป้องกันการติดเชื้อ
ส่วนในกรณีบาดแผลที่ถูกของมีคมบาด การใช้แผ่นปิดแผล จะช่วยทำให้แผลติดกันได้เร็วขึ้น
คำแนะนำในการใช้แผ่นปิดแผลในกรณีที่แผลเกิดจากของมีคมบาด ควรแปะในแนวขวาง ไม่ควรแปะแนวยาว บาดแผลก็จะติดสนิทกันยิ่งขึ้น

เวลาดึงแผ่นพลาสเตอร์ปิดแผลออก ควรดึงอย่างไร ไม่ให้เจ็บ

เมื่อต้องการเปลี่ยนพลาสเตอร์แปะแผล หลายคนก็มักจะประสบกับความเจ็บปวด ทั้งเจ็บที่แผล รวมถึงแผ่นพลาสเตอร์ยังดึงขนออกมาด้วย
การดึงแผ่นพลาสเตอร์ที่ถูกต้องนั้น ควรค่อย ๆ ดึงออกเบา ๆ การดึงออกอย่างรวดเร็ว จะทำให้บาดแผลเปิดอีกครั้ง แต่ถ้าแผ่นพลาสเตอร์ติดกับผิวหนังหรือสะเก็ดแผล ให้แช่แผลและแผ่นพลาสเตอร์ในน้ำอุ่น ๆ ก็จะช่วยทำให้ดึงออกได้ง่ายขึ้น
ส่วนจะดึงอย่างไรไม่ให้ดึงขนออกมาด้วยนั้น ควรดึงในทิศทางที่เส้นขนเจริญออกมาจากผิวหนัง ก็จะช่วยลดความเจ็บปวดได้

แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ควรใช้น้ำแข็งประคบทันทีหรือไม่ 

ในกรณีที่เกิดแผลไฟไหม้ หรือแผลน้ำร้อนลวก ไม่ควรใช้น้ำแข็งวางลงบนแผล เนื่องจากความเย็นจัด จะทำให้เนื้อเยื่อเกิดความเสียหายมากยิ่งขึ้น
การลดความเจ็บปวด และการล้างแผลไฟไหม้ ควรใช้เพียงน้ำธรรมดา และควรใช้ผ้าก็อซปิดแผลไว้ โดยอาจเลือกผ้าปิดแผลชนิดที่ไม่ติดแผลแทนก็ได้

เป็นแผลถลอก หกล้ม มีดบาด ต้องกินยาฆ่าเชื้อไหม

ในกรณีที่เกิดบาดแผลจากการหกล้ม รถล้ม หรือมีดบาด การทำความสะอาดแผลอย่างถูกต้อง ด้วยน้ำสะอาด ทายาฆ่าเชื้อ เช่น โพวิโดไอโอดีน แล้วปิดบาดแผลด้วยผ้าก็อซที่สะอาด ก็จะสามารถช่วยป้องกันแผลติดเชื้อได้แล้ว ดังนั้นการใช้ยาฆ่าเชื้อจึงไม่จำเป็น และไม่ช่วยให้หายเร็วขึ้น
ยาที่ควรใช้เมื่อเกิดบาดแผล จะเป็นยาตามอาการ โดยเฉพาะในกลุ่มยาแก้ปวด เช่น ยาพาราเซตามอล (paracetamol) และยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal antiinflammatory drugs หรือ NSAIDs) เช่น ยาไอบูโพรเฟน (ibuprofen) เป็นต้น
ส่วนยาฆ่าเชื้อ (antibiotics) เช่น ยาไดคล็อกซาซิลลิน (dicloxacillin) ควรใช้เมื่อบาดแผลมีความเสี่ยงที่จะเกิดการติดเชื้อเท่านั้น การใช้อย่างพร่ำเพรื่อ จะส่งผลทำให้เกิดเชื้อดื้อยาขึ้นได้

ข้อบ่งใช้ของยาฆ่าเชื้อเมื่อเกิดบาดแผล

เป็นโรคเบาหวาน หรือมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง

แผลที่เท้า

แผลจากการบีบอัด เช่น ประตูหนีบ

แผลขอบไม่เรียบ เย็บแผลได้ไม่สนิท

แผลเป็นรู ทำความสะอาดยาก

แผลมีเนื้อตาย

ไม่สามารถล้างสิ่งสกปรกออกจากแผลได้หมด

สิ่งสกปรกมีแบคทีเรียมาก เช่น มูลสัตว์ น้ำสกปรก

อ้างอิง

แนวทางการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผล
 
 
 

Facebook Comments

ใส่ความเห็น