ขิง วิธีการกินขิงเพื่อบรรเทาอาการไอ ขับลม เจริญอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน

วันนี้เราพามาทำความรู้จักกับสมุนไพรพื้นบ้านอย่าง ขิง (ginger) สมุนไพรที่อยู่คู่ครัวไทยมาช้านาน มีสรรพคุณเด่น ๆ คือ ช่วยบรรเทาอาการไอ ระคายคอจากเสมหะ คลื่นไส้ อาเจียน และช่วยเจริญอาหาร

 

ขิง

ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์ของขิง

ขิงเป็นพืชไม้ล้มลุก มีลำต้นใต้ดินเป็นเหง้า เนื้อในสีขาวนวลหรือสีเหลืองอ่อน ส่วนที่โผล่เหนือดินกาบหุ้มมีสีเขียว ใบเรียวยาวคล้ายหาง ออกดอกเป็นช่อมีสีเหลืองแกมเขียว ปลายกลีบสีม่วงแดง ผลทรงกลมแข็ง มีผลแห้ง 3 พู ข้างในมีเมล็ดสีดำหลายเมล็ด เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่อากาศชื้นอุณหภูมิสูง นิยมปลูกเป็นพืชผักสวนครัว

ชื่อวงศ์ Zingiberaceae
ชื่อสกุล Zingiber
ชื่อวิทยาศาสตร์ Zingiber officinale Roscoe.
ชื่อสามัญ Zingiber
ชื่อพื้นเมือง สะเอ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน); ขิงเผือก (เชียงใหม่)

ขิง ในตำรายาไทย

ส่วนใบ มีรสเผ็ดร้อน ช่วยแก้อาการฟกช้ำ ฆ่าพยาธิ ขับลม ช่วยย่อยอาหาร บำรุงกำเดา แก้นิ่ว แก้ปัสสาวะขัด แก้โรคตา แก้คอเปื่อย

ลำต้น มีรสเผ็ดร้อน ช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องร่วง จุกเสียดแน่น

ส่วนดอก มีรสฝาดร้อน ช่วยย่อยอาหาร ฆ่าพยาธิ แก้ปัสสาวะขัด แก้คอเปื่อย เช่นเดียวกับใบ และยังบำรุงธาตุไฟ แก้บิด โรคประสาท ละทำให้ชุ่มชื่น

ส่วนของเมล็ดหรือผล มีรสหวานเผ็ด ช่วยรักษาอาการไข้ บรรเทาอาการคอแห้ง เจ็บคอ เป็นยาอายุวัฒนะชั้นเลิศ

ส่วนเหง้าหรือลำต้นใต้ดิน ก็เป็นส่วนประกอบในอาหารหลายเมนู ที่ให้รสหวานเผ็ดร้อน ช่วยขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้คลื่นไส้อาเจียน ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ แก้ไอ ขับเสมหะ แก้หอบและช่วยขยายหลอดเลือดใต้ผิวหนังอีกด้วย

ส่วนเปลือกเหง้า  ใช้แบบแห้งต้มน้ำดื่มเป็นยาขับปัสสาวะ ขับลม แก้ท้องอืด อาการบวมน้ำ ใช้เป็นยาทาภายนอกรักษาโรคผิวหนัง กลาก เกลื้อน และแผลมีหนอง

ส่วนราก ใช้ขับลม ช่วยเจริญอาหาร แก้นิ่ว แก้พรรดึก บำรุงเสียงให้ไพเราะ ทำให้ผิวหนังสดชื่น

 

ประโยชน์ของขิง

ขิง สรรพคุณบรรเทาอาการเจ็บคอ ขับเสมหะ

ขิงมีรสหวานเผ็ด บรรเทาอาการเจ็บคอ ขับเสมหะ นิยมเก็บเกี่ยวทำยาช่วงอายุ 11-12 เดือน ใช้เหง้าแก่สดล้างให้สะอาดแล้วฝนกับน้ำมะนาวผสมเกลือเล็กน้อยจิบบ่อยๆ หรือจะโขลกเหง้าสดละเอียดผสมน้ำเล็กน้อยคั้นเอาน้ำ แทรกเกลือพอประมาณ ใช้กวาดคอหรือจิบบ่อย ๆ ดีนักแล

ขิง สรรพคุณแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด

ใช้เหง้าแก้สด ประมาณขนาดหัวแม่มือ นำมาทุบจนแหลก แล้วต้มในน้ำปริมาณ 0.5 ลิตร ใช้เวลาต้ม 10 – 15 นาที แล้วกรองดื่มแต่น้ำในเวลาที่มีอาการแน่นท้อง จุกเสียด หรืออาจใช้ขิงผงแห้ง ชงกับน้ำร้อนก็สามารถลดอาการอึดอัดไม่สบายท้องได้เช่นเดียวกัน

ขิง สรรพคุณช่วยเจริญอาหาร

ใช้เหง้าขิงขนาดหัวแม่มือ ทุบให้แหลก หรือหั่นเป็นแว่น ๆ ก็ได้ ต้มในน้ำ แล้วดื่มก่อนอาหารแต่ละมื้อ สามารถช่วยทำให้ทานอาหารได้มากขึึ้น

ขิง สรรพคุณช่วยแก้คลื่นไส้ อาเจียน

ให้ใช้เหง้าขิงแก่ ขนาดเท่าหัวแม่มือ ทุบให้พอแตกหรือหั่นเป็นแว่นบาง ๆ ต้มกับน้ำ 500 ซีซี 10 – 15 นาที กรองเอาแต่น้ำ ดื่มเวลาที่มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เมารถ เมาเรือ หรือใช้ขิงผงแห้งชงกับน้ำดื่มก็ได้

ขิง สรรพคุณช่วยลดความดันโลหิต

ตำเหง้าแก่สดขนาดเท่าหัวแม่มือให้ละเอียด แล้วผสมน้ำเล็กน้อย คั้นเอาแต่น้ำ จิบบ่อย ๆ จะช่วยลดความดันโลหิตได้

เอกสารอ้างอิง

โชติอนันต์ และคณะ. (2553). สมุนไพรไทยสำหรับงานสาธารณสุขมูลฐาน. กรุงเทพฯ: ดวงกมลพิบลิชชิ่ง.